پسوریازیس یک بیماری مزمن پوستی است که با دورههای عود و بهبودی مشخص میشود. در این بیماری که تحت تأثیر عوامل ژنتیکی نیز قرار دارد، بثورات پوستی مشخص، ضخیم و چند لایه، به رنگ قرمز هستند و معمولاً در چینهای بازوها و پاها و روی پوست سر ظاهر میشوند. اگرچه خارش و سوزش غیرمعمول است، اما میتواند در برخی از بیماران باعث ناراحتی شود.
پسوریازیس چقدر شایع است؟
این بیماری تقریباً ۱ تا ۲ درصد از جمعیت جهان را تحت تأثیر قرار میدهد. پسوریازیس که در سفیدپوستان، به ویژه در اروپای شمالی و کشورهای اسکاندیناوی، شایعتر است، در هر دو جنس به طور مساوی رخ میدهد. تصور میشود که پسوریازیس در ترکیه (۲ تا ۴ درصد) شایعتر است.
علت (یا علل) پسوریازیس چیست؟
پسوریازیس یک بیماری چند عاملی است: ترکیبی از عوامل ارثی و محیطی در آن دخیل است. سابقه خانوادگی در 30 تا 40 درصد بیماران وجود دارد، اما تصور میشود برخی از عوامل محیطی در ایجاد این زمینه ارثی نقش دارند. عوامل محیطی شامل آسیبهای جسمی و روانی، عفونتهای گلو، بارداری، یائسگی و برخی نوسانات غدد درونریز مانند بلوغ و همچنین برخی داروها هستند.
افراد مبتلا به پسوریازیس از چه چیزهایی باید اجتناب کنند؟
با توجه به علل بیماری، به بیماران توصیه میشود از این عوامل اجتناب کنند. بیماران باید از آسیب رساندن به پوست خودداری کنند؛ هرگونه آسیب پوستی، از جمله خارش، میتواند باعث ایجاد بثورات پوستی شود. پریشانی روانی عامل دیگری است که باید از آن اجتناب شود. باید توجه ویژهای به عفونتهای گلو در کودکان مبتلا به پسوریازیس شود و در چنین مواردی باید با پزشک مشورت شود. اطلاعات مربوط به داروهایی که به دلایل دیگر استفاده میشوند باید به پزشک داده شود. برخی از داروها میتوانند باعث تشدید بیماری شوند. سایر داروها ممکن است با داروهای مورد استفاده برای درمان پسوریازیس تداخل داشته باشند و اثربخشی درمان را کاهش دهند یا عوارض جانبی دیگری ایجاد کنند.
آیا نور خورشید روی این بیماری اثر مفید دارد یا مضر؟
نور خورشید به عنوان یک عامل مفید در بیماری شناخته شده است. بنابراین، به بیماران توصیه میشود که به مقدار زیاد در معرض نور خورشید قرار گیرند.
آیا این بیماری واگیردار است؟
پسوریازیس علت میکروبی ندارد و بههیچوجه واگیردار نیست.
علائم بیماری چیست؟
بثورات پوستی عموماً متقارن هستند و میتوانند تقریباً هر قسمتی از بدن را تحت تأثیر قرار دهند. به ویژه در کودکان، بثوراتی که گاهی اوقات پس از عفونت گلو ظاهر میشوند، کوچکتر و گستردهتر هستند. پسوریازیس میتواند پوست سر، دستها و پاها، ناخنها و ناحیه تناسلی را به تنهایی یا همراه با ضایعات کلاسیک بدن تحت تأثیر قرار دهد.
این بیماری میتواند چه پیامدهایی داشته باشد؟
گاهی اوقات بیماری از بثورات کلاسیک به قرمزی و پوستهریزی سراسر بدن (اریترودرمی) یا صدها بثورات التهابی (پسوریازیس پوسچولر) پیشرفت میکند. در بیمارانی که به معاینات منظم و برنامههای درمانی پایبند نیستند، ممکن است درگیری مفاصل (آرتریت پسوریاتیک) رخ دهد.
این بیماری توسط متخصص پوست از طریق معاینه و در برخی موارد با بررسی پاتولوژیک بیوپسی گرفته شده از بثورات تشخیص داده می شود.
آیا ارتباطی بین این بیماری و غذا وجود دارد؟
رژیم غذایی نقش مهمی در تشدید یا درمان این بیماری ندارد؛ تنها به روغن ماهی به عنوان عاملی که بر بهبود بثورات تأثیر دارد، اشاره شده است.
مزایای درمان پسوریازیس چیست؟
از آنجایی که علت بیماری به عوامل مختلف ژنتیکی و محیطی بستگی دارد، درمان فقط بثورات قابل مشاهده را از بین میبرد؛ بنابراین، هدف از درمان در این بیماری، فراهم کردن و طولانی کردن دورههای بدون بثورات و توقف پیشرفت آن است. هیچ درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد.
چه درمانهایی برای این بیماری استفاده میشود؟
درمان این بیماری شامل داروهای موضعی (اعمالی) یا خوراکی و تزریقی (سیستمیک) و نوردرمانی، بسته به شرایط، است. این درمان ها بیماری را برای مدتی کنترل می کنند و بسته به شرایط، ممکن است درمان قطع شود، ادامه یابد یا به درمان دیگری تغییر یابد.
درمانهای موضعی شامل شامپوها و مرطوبکنندههای مبتنی بر قطران، فرآوردههای کورتیزون، کلسیپوتریول (مشتق ویتامین D) و آنترالین است. درمان سیستمیک ممکن است شامل رتینوئیدها (مشتقات ویتامین A)، داروهای مبتنی بر سیکلوسپورین و متوترکسات باشد. با این حال، این داروها به دلیل احتمال عوارض جانبی مختلف، آخرین راه حل در نظر گرفته میشوند. یکی دیگر از گزینههای درمانی، فتوتراپی است.
فتوتراپی چیست؟
در روشی به نام نور درمانی (فتوتراپی)، بدن در معرض نور فرابنفش (UVA یا UVB) که توسط دستگاههایی که طول موجهای خاصی از نور را ساطع میکنند، تولید میشود، قرار میگیرد و بهبودی مشاهده میشود. این روش درمانی از درمانهای موضعی مؤثرتر و از درمانهای سیستمیک که نام بردیم، قابل اعتمادتر است.
کدام درمانها را میتوان بدون نظارت پزشک انجام داد؟
جدا از فرآوردههای مرطوبکننده، هرگونه درمان موضعی یا سیستمیک باید تحت نظر پزشک انجام شود. بیماران حتی هنگام استفاده از داروهای موضعی نیز باید بسیار مراقب باشند، زیرا استفاده طولانی مدت و بدون کنترل از این داروها میتواند منجر به عوارض جانبی مختلف و کاهش اثربخشی درمان شود.
در کلینیک ما، هر بیمار تحت نظر است. پس از تشخیص قطعی پسوریازیس، مناسبترین برنامههای درمانی برای بیماران پسوریازیس بر اساس شدت، سیر، محل، وسعت بیماری و سایر شرایط اجتماعی-اقتصادی تدوین میشود و بیماران در فواصل زمانی مشخص پیگیری میشوند.
منبع آرشیوی
مقاله اصلی را از سایت قدیمی باز کنید.
← همه مقالات